Nieuwpoort

De schippersjongen van Nieuwpoort

Het waren roerige tijden, aan het einde van de achttiende eeuw. De strijd om de macht tussen de Patriotten en de Oranjegezinden zaaide ook in Nieuwpoort tweedracht tussen de bewoners. “Het Patriottisme kweekt verbroedering en saamhorigheid. Een volk van broeders, dat willen wij! Ons volk  moet zijn eigen raadslieden, regeerders en overheden kiezen! Een schone toekomst wacht u….!”  “Ook voor de gevangenen uit Goudriaan?” riep een stem uit de menigte.

Met een woedende blik keek de Schoonhovense dominee Stolker in de richting vanwaar dit geluid kwam…..*)

Inundatiesluis

Nieuwpoort kent een strijdbaar verleden. De nederzetting aan een zijtakje van de Lek, groeide uit tot een stadje dat in 1283 stadsrechten kreeg. De “buren” Holland en Utrecht, streden meermalen, om het aan hun bezittingen toe te voegen en de troepen uit Gelre kwamen langs om het te plunderen en in brand te steken. De oorlog tegen Lodewijk XIV was reden om de stad op te nemen in de Oude Hollandse Waterlinie. In 1697 werd het huidige stadhuis gebouwd, over de inundatiesluis, zodat die beschermd was tegen ontevreden boeren, die er niet op zaten te wachten dat hun land onder water werd gezet. In 1795 veroverden de Franse troepen Nederland en verloor de vesting zijn functie als verdedigingswerk, maar was nog zeer bruikbaar om het hoge water van onder meer de watersnoden 1809 en 1820 buiten de deur te houden. Daarna raakten de werken in verval.

Restauratie

In 1973 startte de restauratie, die in 1989 werd voltooid. Het bijzondere stadhuis staat in miniatuurvorm in Madurodam. Het kleinste Nederlandse vestingstadje kent maar liefst 50 rijksmonumenten!

Gerrit’s stenen beeltenis staat op de dam, tegenover het stadhuis, dat tegenwoordig dienst doet als museum, met wisselende tentoonstellingen. De vergaderzaal wordt nog gebruikt voor vergaderingen en trouwerijen. Meer over Gerrit in “De schippersjongen van Nieuwpoort”, met hoofdfiguur Gerrit van Dam, geschreven door Jan van Eijsden aan het begin van de twintigste eeuw en ter gelegenheid van 730 jaar stadsrechten in 2013 in herdruk uitgebracht.

Meer informatie: www.facebook.com/vestingstad.nieuwpoort