Bezoek de vestingstad Nieuwersluis.

Nieuwersluis is een kleine plaats binnen de gemeente Stichtse Vecht in de Nederlandse provincie Utrecht. Het ligt halverwege Loenen en Breukelen. Nieuwersluis is gebouwd rondom een sluis tussen de rivier de Vecht en de Angstel. In 1672 hield de vesting Nieuwersluis stand tegen de oprukkende Franse legers. Vanaf 1673 maakte Nieuwersluis deel uit van de Oude Hollandse Waterlinie en in 1850 werd de vesting onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Binnen het fort stonden ook boerderijen en Nieuwersluis kon daarom worden beschouwd als vestingdorp. Nieuwersluis is nog steeds het bezoeken meer waard! Kom daarom naar Nieuwersluis en doe het ‘ommetje’!

Nieuwersluis, strategisch gelegen

Nieuwersluis is een piepklein vestingstadje,  aangelegd rondom het schutsluisje in de Nieuwe Wetering, Dit sluisje speelde eeuwenlang een belangrijke rol in de verkeersverbinding tussen Amsterdam en Utrecht en werd in 1672 ook gebruikt voor de inundatie van het achterland. Maar het vestingstadje heeft zich nooit verder ontwikkeld. Uit de periode van de Oude Hollandse Waterlinie dateren o.m. een stenen beer, het Arsenaal uit 1793 en enkele gebouwen langs het Grachtje.

Aan de westelijke Vechtoever zijn de restanten van de vroegere vestinggracht nog duidelijk te zien, al zijn ze vergraven ten behoeve van Fort Nieuwersluis. Ook aan de oostelijke Vechtoever is de vestinggracht nog herkenbaar in het landschap.  Het pad langs de zwemplas vormt de zuidelijke begrenzing. De bocht in de Mijndensedijk loopt parallel met de vroegere vestinggracht; het boerenpad dat het land inloopt volgt de vroegere singel. Helaas is het niet mogelijk om helemaal rond de vroegere vesting te lopen en zo een goed beeld te krijgen van het grachtenpatroon

Wandeling, 6 km

Bezoekt u deze pagina met uw mobiel? Volg deze downloadlink.

Wandeling

  1. Vertrekpunt voor de wandeling is het Zandpad aan de oostelijke oever van de Vecht, tegenover het militaire complex uit de 19e eeuw, dat onderdeel is van de Nieuwe Hollandse Waterlinie). De kazerne wordt nu gebruikt als penitentiaire inrichting en het hele complex is dan ook niet toegankelijk. Onder de brug bevindt zich een beer, een restant van de 17e-eeuwse vestingwerken.
  2. Aan het Zandpad ligt de – in Neoclassicistische stijl gebouwde – Pupillenschool uit 1877, met de opwekkende gevelopschriften Trouw tot in den Dood en Eer aan de Wapens. Daarnaast staan een loods uit 1877 en een blokje kazernewoningen in dezelfde stijl.
  3. Achter de bebouwing bevindt zich het hoofdgebouw, de Koning Willem III-kazerne. Deze werd in 1880 gebouwd als opleidingsinstituut voor onderofficieren. De kazerne is nu in gebruik als vrouwengevangenis. Iets verderop, in noordelijke richting, staat de monumentale directeurswoning behorende bij de Pupillenschool.
  4. Vlakbij de karakteristieke ophaalbrug werd in 1875 de Damsluis gebouwd. Met deze Damsluis kon het Vechtwater ten zuiden van Nieuwersluis worden opgestuwd waardoor ten oosten van de Vecht terreinen onder water konden worden gezet
  5. Aan de noordkant liggen resten van de vroegere vestinggracht uit de tijd van de Oude Hollandse Waterlinie, met onder meer een houten woning De Schans.
  6. De bebouwing in het gebied van de oorspronkelijke vesting is geconcentreerd rond het inundatie- en schutsluisje in de Nieuwe Wetering. Aan weerszijden van deze vaart ligt de bebouwing aan een straat met de naam Grachtje.
  7. Het belangrijkste historische gebouw van Nieuwersluis uit de Oude Hollandse Waterlinie is het Arsenaal dat in 1793 werd voltooid.
  8. Aan de zuidwestkant van het dorp ligt Fort Nieuwersluis, in 1849-1851 aangelegd voor 450 soldaten. Het fort bestaat uit onder meer een torenfort, een bomvrije kazerne en remises. Het complex is in handen van Natuurmonumenten en is vanwege de hoge natuurwaarden (onder andere vleermuizenkolonies) beperkt toegankelijk.
  9. Even verderop, kort voor het aan de Vecht gelegen huis Rio Verde, begint een pad dat langs de overzijde van de fortgracht loopt. Dit komt uit bij de Nieuwe Wetering en buigt dan af richting het Amsterdam-Rijnkanaal. Aan de overzijde van de wetering voert de wandeling via de Stationsweg terug naar Nieuwersluis. Vanaf het wandelpad is het fort goed te zien.
  10. Tussen Nieuwersluis en Breukelen staan langs de Vechtoevers talrijke buitenplaatsen, die in de 17e en 18e eeuw door rijke Amsterdamse kooplieden zijn gebouwd. De parken zijn vaak toegankelijk, zowel vanaf de Rijksstraatweg als vanaf het Amsterdam-Rijnkanaal. De buitenhuizen, zoals Sterreschans, Rupelmonde en Over-Holland (11) liggen aan de Vecht, de parken aan de andere zijde van de Rijksstraatweg.