Tachtigjarige oorlog

Tijdens de 80-jarige oorlog gaat Oudewater grotendeels in vlammen op, de kerk zou blijven staan

In het begin van wat later bekend zou worden als de 80-jarige oorlog (1568-1648), sluit Oudewater zich aan bij de opstandelingen en erkennen zij Willem van Oranje in juni 1572 als stadhouder. Een kleine drie jaar later ontdekt Willem van Oranje dat de Spanjaarden plannen voorbereiden om Oudewater begin juli te veroveren. Hij geeft de opdracht om de dijken van de Hollandse IJssel door te steken en vrouwen en kinderen naar Gouda te sturen. Aan beide bevelen wordt geen gehoor gegeven, met verschrikkelijke gevolgen.

Oudewaterse moord

Het beleg begint op 19 juli 1575 en op 6 augustus dat jaar staat het zware geschut klaar. De volgende dag, 7 augustus, marcheren de Spanjaarden Oudewater binnen en gaan daar vreselijk tekeer: mannen, vrouwen en kinderen worden vermoord. Sommige vrouwen zijn in hun deuropening opgehangen en opengereten. Naar schatting komt de helft tot driekwart van de bevolking om het leven. Deze gebeurtenis gaat de geschiedenis in als ‘de moord van Oudewater’. Ieder jaar op 7 augustus wordt deze moord herdacht.

Heksenwaag

De Heksenwaag van Oudewater

De Waag van Oudewater wordt ook wel de Heksenwaag genoemd, omdat hier van de 16e tot in de 18e eeuw personen werden gewogen die van hekserij beschuldigd werden. De Waag werd in 1482 gebouwd als goederenwaag. Keizer Karel V gaf Oudewater in 1545 als enige plaats in Europa het privilege voor een eerlijk weegproces. Niemand werd er ooit als heks veroordeeld.