Oudewater 1700

 

Oudewater kent tal van gezellige terrasjes

De stad Oudewater is ontstaan op de plek waar de Hollandsche IJssel en de Lange Linschoten samenkomen. Na de Oudewaterse moord in de 16de eeuw werden nieuwe verdedigingswerken aangelegd waarbij de Hollandsche IJssel binnen de vesting kwam te liggen. In de jaren veertig van de 18de eeuw werd aan de zuidoostkant van Oudewater een moderne verdedigingswal om de bestaande stadswal gelegd, een zogenaamde enveloppe. Restanten daarvan bestaan nog en daarbij zijn enkele stukken van de wal een  brede buitengracht bewaard gebleven.

 

 

De Oudewaterse moord

In 1575 viel de stad in handen van het Spaanse leger. Mannen, vrouwen en kinderen werden door de aanvallers bruut omgebracht. Sommige burgers staken hun eigen huizen in brand om het plunderen tegen te gaan. Het aantal slachtoffers van de Oudewaterse Moord is onbekend maar schattingen geven een indicatie van meer dan de helft van de bevolking. Nog elk jaar worden het beleg en de moord op Oudewater herdacht op de eerste zondag na 7 augustus. Dit is de oudste nog bestaande herdenkingsceremonie van Nederland. In het oude stadhuis hangt een groot schilderij van de rampzalige gebeurtenis.

De oostelijke vestingwerken

Aan de Waardsedijk liggen twee oude begraafplaatsen tegenover elkaar, beide op een restant van een 18e-eeuwse enveloppe. Een enveloppe is een doorlopende strook grond die rond de hoofdgracht van een vesting ligt. Aan deze zijde van de stad zijn de voormalige vestingwerken van Oudewater uit de tijd van de Oude Hollandse Waterlinie het best herkenbaar, onder meer door het bochtige verloop van de verschillende wegen. Ook aan de oostkant is een stuk vestinggracht te vinden, de Grote Gracht.

De Westerwal

Kerktoren

De Sint-Michaëlskerk is een gotische hallenkerk, die in de 15e eeuw tot stand kwam door de uitbreiding van een gotische kerk, die op zijn beurt een romaanse voorganger had vervangen. Oorspronkelijk had hij, als stadstoren, een verdedigende functie. De vroegere stadsmuur liep vanaf de Biezenwal met een boog naar de IJssel en overkluisde die met een stenen brug even vóór de toren van de St.-Michaëlskerk. Aan de overkant van de IJssel ging de wal verder als Westerwal. Een gedeelte van de vroegere gracht is nog zichtbaar en de Westerwal toont de ligging van een halfbastion in de 17e-eeuwse vesting. Aan de noordkant werden in 1789 soldatenbarakken gebouwd en verrees later de scheepswerf De Hollandsche IJssel. Zoals in meer vestingsteden werden ook hier voormalige stadswallen gebruikt voor industriële doeleinden, stadsparken en begraafplaatsen.

De oude wallen werden ook gebruikt voor de touwproductie. De lijndraaiers droegen strengen gele hennep om hun middel; Oudewaternaren werden dan ook wel ‘geelbuiken’ genoemd.
Meer over de geschiedenis van hennep en touwfabricage is te vinden in het Touwmuseum ‘De Baanschuur’.

Sluis

Linschotersluis met bootjes

In 1367 werd binnen de stad in de Lange Linschoten een sluis aangebracht. Dat gaf de polders in de omgeving de mogelijkheid om op de IJssel af te wateren, een alternatief voor de belastingtechnisch minder aantrekkelijke lozing op de Oude Rijn. Voor de waterhuishouding in het gebied was die sluis van groot belang. Door de eeuwen heen is ze dan ook in goede staat gehouden.
De brug en de sluis zijn later vele malen herbouwd.

 

Oudewater bezoeken?

Wandel het waterlinieommetje van circa 3,8 km om een goed idee van de vestingstad te krijgen.

Maak een rondvaart of bezoek het Touwmuseum en de Heksenwaag. Op woensdag is er markt.
www.oudewater.net
www.heksenwaag.nl
www.oudewater.net/bekijken/musea-oudewater/touwmuseum/